Strona główna

Czym są badania diagnostyczne i co powinieneś o nich wiedzieć?

W praktyce medycznej badania diagnostyczne odgrywają niezwykle istotną rolę. Często to właśnie od nich zależy, czy odpowiednio wcześnie rozpoznamy groźną chorobę i rozpoczniemy jej leczenie. Na tym blogu dowiesz się wszystkiego, co najważniejsze na temat badań diagnostycznych oraz schorzeń, których one dotyczą.

Co to są badania diagnostyczne?

Badania diagnostyczne to czynności medyczne, które wykonuje się na zlecenie lekarzy. Ich celem jest diagnozowanie chorób na bazie objawów lub monitorowanie postępów w trakcie leczenia. Stanowią podstawowy element dbania o zdrowie pacjentów, dlatego najlepiej realizować je regularnie.

Jakie są rodzaje badań diagnostycznych?

Istnieją różne rodzaje badań diagnostycznych w zależności od narządu poddawanego kontroli. Przykładowy podział może wyglądać następująco:

  • Badania krwi – najczęściej polegają na sprawdzaniu ogólnego stanu zdrowia na podstawie ilości głównych składników krwi.
  • Badania kału – pomagają wykryć między innymi choroby pasożytnicze.
  • Badania moczu – służą do ilościowego oznaczania chociażby glukozy, białka czy amylazy.
  • Badania serca – należą do nich pomiary ciśnienia tętniczego, elektrokardiografia (EKG) i holtery.
  • Badania obrazowe – zapewniają wgląd w fizjologiczne lub patologiczne zmiany w ludzkim organizmie.

Co zawiera pakiet badań diagnostycznych?

Typowy pakiet badań diagnostycznych dla mężczyzn i kobiet zawiera podstawowe czynności medyczne, których wykonywanie zalecają lekarze. Zwykle obejmuje morfologię krwi razem z badaniami moczu oraz kału. Regularne przeprowadzanie takich kontroli znacznie zmniejsza ryzyko wystąpienia poważnej choroby, jak również przedwczesnej śmierci.

Jakie są najważniejsze badania diagnostyczne u dzieci?

Dorośli i niepełnoletni pacjenci są zazwyczaj poddawani tym samym procedurom. Jednak u najmłodszych niektóre z nich mają większe znaczenie. Najważniejsze badania diagnostyczne u dzieci to:

  • morfologia krwi;
  • poziom żelaza;
  • badanie ogólne moczu;
  • OB (Odczyn Biernackiego);
  • ASO (odczyn antystreptolizynowy).

Wszystkie badania diagnostyczne u dzieci można przeprowadzać profilaktycznie lub w przypadku wystąpienia niepokojących symptomów.

Badania diagnostyczne w neurologii

Spośród istotnych czynności medycznych warto wyróżnić badania diagnostyczne w neurologii. Pozwalają one monitorować funkcjonowanie układu nerwowego. Wszelkie odchylenia od prawidłowego stanu organizmu w tym zakresie traktuje się jako potencjalne objawy schorzenia. Badania diagnostyczne w neurologii obejmują:

  • EEG (elektroencefalografia) – jest nieinwazyjną metodą obrazowania elektrycznej aktywności mózgu. Pomaga identyfikować między innymi padaczkę czy zaburzenia snu.
  • ENG (elektroneurografia) – to badanie dodatkowe, które stanowi integralny element kluczowych procedur medycznych w neurologii. Polega na stymulacji wybranego nerwu i równowczesnej rejestracji jego przewodzenia. 
  • EMG (elektromiografia) – służy do diagnozowania nie tylko chorób układu nerwowego, ale także mięśni. Trwa kilkanaście minut i składa się z czterech części. Najpierw wykonuje się elektroneurografię, natomiast potem szybkie sprawdzenie mięśni, transmisji nerwowo-mięśniowej i nadpobudliwości.

Badania diagnostyczne w ginekologii

Należy wspomnieć o tym, że dla kobiet ogromne znaczenie mają badania diagnostyczne w ginekologii. Wiele osób kojarzy je z monitorowaniem stanu zdrowia matki i dziecka podczas ciąży, ale to nie wszystko. Wiążą się one bowiem również z kontrolowaniem funkcjonowania żeńskiego układu płciowego. Wśród ginekologicznych badań diagnostycznych trzeba wymienić:

  • USG piersi;
  • USG dróg rodnych;
  • cytologię;
  • histeroskopię;
  • histerosalpingografię (HSG).

Skierowanie na badania diagnostyczne

Większość badań diagnostycznych można wykonać prywatnie za opłatą. Natomiast jeśli chcemy przeprowadzić je bezpłatnie w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia, potrzebujemy skierowania od lekarza rodzinnego lub lekarza specjalisty. Najpierw należy zatem udać się na wizytę kontrolną albo z powodu wystąpienia niepokojących objawów. Doktor nie ma obowiązku wypisywania skierowania, jeżeli nie istnieją wskazania.

Kiedy wykonać kompleksowe badania diagnostyczne?

Na kompleksowe badania diagnostyczne warto wybrać się wtedy, gdy zauważamy zmiany w swoim organizmie. Na przykład, kiedy czujemy się słabo, miewamy zawroty głowy i czujemy ból, powinniśmy udać się na sprawdzenie przynajmniej składu krwi oraz moczu. Te badania diagnostyczne nie kosztują dużo, a pozwalają wykryć wiele schorzeń.

Lekarze zalecają również regularne przeprowadzanie kontroli diagnostycznych co roku lub co 6 miesięcy. Takie postępowanie zapobiega zachorowaniom na poważne choroby i tym samym wydłuża życie. 

Porady dotyczące badań diagnostycznych

Przed każdym badaniem diagnostycznym trzeba się odpowiednio przygotować. Najlepiej zapytać pielęgniarkę lub lekarza o szczegóły w trakcie umawiania się na wizytę przez telefon czy Internet. Lekceważenie wskazówek specjalisty przekłamuje wyniki badań diagnostycznych, uniemożliwiając wiarygodny monitoring stanu zdrowia. 

Chcesz wiedzieć więcej o badaniach diagnostycznych? Sprawdź pozostałe publikacje na blogu.

Aktualności

Choroby układu pokarmowego na wizualizacji. Bakterie i wirusy lecą w stronę ciała człowieka z widocznym układem pokarmowym.

Jakie są najczęstsze choroby układu pokarmowego?

Układ pokarmowy jest jednym z najważniejszych układów w organizmie człowieka. Odpowiada za przetwarzanie pokarmu i wydalanie produktów przemiany materii. Choroby układu pokarmowego są częste i mogą mieć poważne skutki zdrowotne. 

Rak wątroby przedstawiony na kolorowej wizualizacji graficznej.

Czym objawia się rak wątroby?

Rak wątroby to nowotwór, który może rozwijać się w każdej części tego narządu. Najczęściej jednak rozwija się w środkowej i dolnej części wątroby. Rak wątroby jest jednym z najczęstszych nowotworów